اصطلاحات فرشبافي اهالي راور كرمان
مردم روستاهاي «رابر» كرمان اصطلاحات خاصي براي فرشبافي و اسباب و وسايل فرشبافي دارند. اين اصطلاحات در مردمشناسي فناوري رابر منتشر ميشود.
«رضوان تاجپور»، مسئول گروه سه نفره اين تحقيق، گفت: «اصطلاحات مربوط به قاليبافي در شهر رابر مانند مناطق ديگر استان كرمان است، اما اين اصطلاحات در روستاهاي اطراف رابر كاملا با اصطلاحات رابريها تفاوت دارد.» او از آن جمله به دو كلمه «پيشه و دمان» اشاره كرد كه در كرمان به «نورد» معروف است. نوردها چوبهايي هستند كه در دو طرف دار قالي قرار دارند.»
روستاييان رابر به شانهاي كه براي كوبيدن پود قالي استفاده ميكنند، «دست كت» ميگويند. كت در لهجه مردم منطقه به معناي «كوبيدن» است.
آنها به پود درشت و ريز، «شيپوت» و «ريپوت» ميگويند. روستاييان رابر همچنين پودي آزاد را در بافت فرش به كار ميبرند كه «بمپوت» ناميده ميشود. بمپوت در شيوه فرشبافي «گلداني» استفاده ميشود.
«ليلا دادگر»، كارشناس فرش و مدير موزه فرش تهران، درباره اين شيوه از بافندگي گفت: «خانم «مي بيكي» محقق آمريكايي تحقيقات زيادي درباره اين شيوه از قاليبافي كه با سه پود بافته ميشود انجام داده است و نام گلداني از سوي او براي اين شيوه انتخاب شده است.»
او گفت كه اين پود با سرقيچي پشمهاي قالي رشته ميشود و به همين دليل رنگارنگ است.
دادگر اضافه كرد: «به تازگي بافندگان كرماني از اين پود سوم كمتر استفاده ميكنند.» همين امر و همچنين بافتن بدون گره در كرمان سبب شده بود كه صادرات فرش كرمان به اروپا براي مدتي قطع شود.
تاجپور گفت كه بافندگان فرش در رابر بيشتر از نقشههاي «گل خزنگ»، «محمودخاني» و «كشميري» استفاده ميكنند.
«محمودخاني» از طراحان فرش كرمان است كه طرحهاي فرش او به نامش شناخته شده است.
دادگر درباره نقش كشميري گفت: «نام صحيح اين نقش قالي «بتهاي» است. اين نقش تا قرن هجدهم ميلادي روي ترمه و پته استفاده ميشد و از آن پس با آمدن تاجران فرنگي به ايران خواستههاي آنان در كار بافندگان كرماني اثر گذاشت و نقش بته بر فرش نشست.»
وي اضافه كرد كه اين نقش به خاطر تقدسي كه نزد ايرانيان دارد در بافتههايي كه زير پا قرار ميگيرند، استفاده نميشده است.
رضوان تاجپور و همكارانش در پژوهش خود همچنين به تفاوتهاي شيوههاي كشاورزي در اين منطقه اشاره كردهاند و از شيوههاي گوناگون آهنگري آن منطقه نام بردهاند
+ نوشته شده در یکشنبه ۱۳۹۱/۰۷/۱۶ ساعت 14:43 توسط s.mollakochekian
|