کنارههای عرضی گلیم یا «سرپلاسها»
وجود قاب بالا و پایین گلیم، از نقشها و حاشیهها، در ساختار نقشه و زیبایی آن ضرورتی ندارد. اما در تشخیص کیفییت، قدمت و منشا گلیم میتواند راهنما باشد. پارهای از گلیمها سرپلاس ندارند، مخصوصا گلیمهای جدیدی که نقشهای آن کاملا مابین ریشهها قرار گرفته است.
از آن جا که سرپلاسهای گلیم جزیی از نقشه و طرح نیست، نوع بافت و رنگ آن با بافت و رنگ زمینه و حاشیه تفاوت دارد. به طور کلی سرپلاسها را با بافت پود رو و با رنگی ساده یا یکدست میبافند. در آناتولی سرپلاسهای باریک را با نقشهای کوچکی به شیوه پود معلق تزئین میکنند که میتواند تقلیدی از نگارههای پراکنده بر سطح زمینه باشد.
این نوع آرایش سرپلاسها از ویژگیهای گلیمهای یموت ترکمنی نیز هست، اما سرپلاسهای بسیاری از گلیمهای ایرانی بلندتر است به طولی که فاصله نقشه تا ریشهها تا سی سانتیمتر میرسد. در جنوب ایران سرپلاسها را غالبا با نوارهای باریک پودهای اضافی تزئین میکنند. از ویژگیهای دیگر گلیمهای ایران و شمال افغانستان، بافتن سرپلاسها به صورت نوار رنگی به تقلید از نقشهای زمینه، اما کوچکتر با بافت چاکدار است.
همین کتاب ص59
+ نوشته شده در چهارشنبه ۱۳۹۲/۰۶/۲۷ ساعت 20:14 توسط s.mollakochekian
|